Niewydolność krążenia pochodzenia sercowego
Do tej postaci niewydolności krążenia prowadzą różne choroby układu krążenia, które powodują ostre lub przewlekłe osłabienie siły skurczu mięśnia sercowego. Zależnie od przyczyn (np. wada serca, zwyrodnienie mięśnia sercowego, choroba niedokrwienna, nadciśnienie tętnicze, choroby płuc) dochodzi do osłabienia mięśnia prawej lub lewej komory serca, co z kolei prowadzi do zalegania krwi w odpowiednim przedsionku i w żyłach krążenia dużego (układowego) lub małego (płucnego).
Zanim wystąpią objawy niewydolności krążenia, krążenie jest utrzymane w prawidłowym stanie przez czynniki kompensacyjne. Pierwszym mechanizmem regulującym jest przerost mięśnia sercowego. Wzrost masy mięśnia zwiększa siłę skurczu i objętość wyrzutową. Przerost serca ma jednak ograniczone możliwości, ponieważ zwiększeniu masy mięśniowej nie towarzyszy odpowiedni przyrost liczby naczyń włosowatych zaopatrujących w krew mięsień sercowy. Przerost serca wiąże się więc z jego niedokrwieniem. Niedokrwiony mięsień sercowy, pod wpływem nadmiernego obciążenia pracą, rozciąga się i słabnie. Zmniejszenie objętości wyrzutowej prowadzi do zmniejszenia objętości minutowej serca, co z kolei uruchamia następny mechanizm wyrównawczy — przyspieszenie rytmu serca. Zbyt szybka czynność serca prowadzi jednak do skurczów nieefektywnych. Można więc powiedzieć, że wszystkie mechanizmy regulujące osiągają pewien punkt krytyczny, po którym objętość wyrzutowa i minutowa zmniejszają się tak znacznie, że nie zapewniają wystarczającego ukrwienia tkanek i narządów. Powstaje zastój krwi w żyłach oraz przekrwienie bierne narządów i rozwija się pełny zespół objawów niewydolności krążenia. Uszkodzenie serca i reakcje wyrównawcze zwykle dotyczą jednej połowy serca, a dopiero wtórnie, w pewnym okresie choroby, dochodzi do zaburzeń funkcji drugiej połowy serca. Z tego względu wyodrębnia się niewydolność krążeniową lewokomorową i prawokomorową. Ze względu na tempo rozwoju niewydolność krążenia podzielona została na ostrą i przewlekłą.
